Disclaimers en vermeldingen in Uw second-opinion-verslag

Download als PDF

Waarom deze handreiking? Bij een second opinion op afstand ziet U de patiënt niet en kent U alleen wat U wordt aangeleverd. De tuchtrechter en de civiele rechter toetsen Uw werk als dat van een redelijk bekwame en redelijk handelende radioloog, op basis van de beelden en informatie die U op dat moment had. Een duidelijk verslag laat zien wat dat was. Hieronder staan de onderdelen die wij U aanraden op te nemen, met voorbeeldzinnen die U kunt overnemen of aanpassen.

Deze handreiking is een hulpmiddel, geen juridisch advies. U blijft zelf verantwoordelijk voor Uw beoordeling, Uw verslag en Uw afspraken met de patiënt. Geen enkele tekst in een verslag of op een website kan Uw aansprakelijkheid tegenover de patiënt uitsluiten of beperken (art. 7:463 BW). Het doel van deze vermeldingen is helderheid: de patiënt weet wat U wel en niet hebt kunnen beoordelen.

A. Vooraf: in Uw offerte of bevestiging aan de patiënt

Leg dit vast voordat U begint, bij voorkeur schriftelijk (e-mail volstaat):

• Wat U doet: een tweede beoordeling van aangeleverde beelden en een schriftelijk advies. U behandelt niet, doet geen lichamelijk onderzoek en geeft geen spoedbeoordeling.
• Wat de patiënt aanlevert: alle relevante beelden (ook eerdere, ter vergelijking), de bestaande verslagen, de vraag in eigen woorden en relevante voorgeschiedenis.
• Urgente bevindingen: hoe U de patiënt snel bereikt (telefoonnummer), en of U bij een urgente of belangrijke bevinding de eigen behandelaar of huisarts mag inlichten.
• Praktisch: prijs, termijn en Uw BIG- of RIZIV-nummer.

Voorbeeld:

"Ik beoordeel de beelden en verslagen die u mij stuurt en geef u daarover een schriftelijk advies. Ik zie u niet en onderzoek u niet lichamelijk; ik behandel u ook niet. Uw behandeling en de beslissingen daarover blijven bij uw eigen behandelend arts. Wilt u mij een telefoonnummer geven waarop ik u kan bereiken als ik iets zie dat snel aandacht nodig heeft? En geeft u toestemming dat ik in dat geval ook uw huisarts of behandelend specialist inlicht? Zo ja, wilt u mij diens naam en praktijk sturen?"

B. Aard van de beoordeling (bovenaan of onderaan het verslag)

"Dit verslag is een second opinion: een tweede beoordeling op afstand van door de patiënt aangeleverde beelden en informatie, op verzoek van de patiënt. Er heeft geen lichamelijk onderzoek plaatsgevonden en ik heb geen inzage gehad in het volledige medisch dossier. Ik ben niet de behandelend arts van de patiënt."

C. Vraagstelling en informatiefundament

Beschrijf precies wat er gevraagd is, wat U hebt beoordeeld en wat ontbrak. Dit is het belangrijkste onderdeel.

Vraagstelling (zoals gesteld door de patiënt): "[letterlijk of kort samengevat]"

Beoordeeld:
– [modaliteit, regio], d.d. [datum], [ziekenhuis/instelling], [aantal series/sequenties]
– Eerder onderzoek ter vergelijking: [modaliteit, datum] / geen vergelijkend onderzoek aangeleverd
– Verslagen: [verslag d.d. …] / geen eerdere verslagen aangeleverd
– Klinische gegevens: [wat de patiënt vermeldde] / beperkt tot de vraagstelling hierboven

Beperkingen van het aangeleverde materiaal: "[bijv. ontbrekende sequenties, gecomprimeerde of onvolledige DICOM-export, alleen key images, slechte kwaliteit]"

Bij twijfel over de volledigheid:

"Ik kan niet vaststellen of alle relevante beelden zijn aangeleverd. Mijn beoordeling beperkt zich tot het hierboven genoemde materiaal."

D. Bevindingen en conclusie

Zoals U gewend bent: bevindingen, differentiaaldiagnose en een eenduidige conclusie die de vraag beantwoordt. Voeg een advies voor vervolg toe, en adviseer bij twijfel nader onderzoek.

"Bij twijfel over [bevinding] adviseer ik aanvullend [onderzoek], te bespreken met uw behandelend arts."

E. Afsluitende vermeldingen

Nieuwe informatie:

"Deze conclusie is gebaseerd op de hierboven genoemde beelden en informatie. Aanvullende beelden, verslagen of klinische gegevens kunnen tot een andere conclusie leiden."

Bespreken met de behandelend arts:

"Dit verslag is een advies. Bespreek de uitkomst met uw eigen behandelend arts, bij wie de behandeling en de beslissingen daarover blijven. U kunt hem of haar dit verslag laten lezen."

Geen spoed:

"Een second opinion is niet bedoeld voor spoedeisende vragen. Heeft u acute klachten, neem dan direct contact op met uw huisarts, de huisartsenpost of 112."

Urgente bevinding en terugkoppeling (vermeld wat er feitelijk is gebeurd):

"Vanwege [bevinding] heb ik op [datum, tijd] telefonisch contact opgenomen met de patiënt."
"Met toestemming van de patiënt heb ik dit verslag op [datum] ook gestuurd aan [naam behandelaar/huisarts]."
of: "De patiënt heeft geen toestemming gegeven om de behandelaar te informeren; ik heb de patiënt geadviseerd dit verslag zelf met hem of haar te bespreken."

Bij een urgente bevinding volgt U de geldende beroepsrichtlijnen in de geest: bij hoge urgentie zo snel mogelijk contact. Omdat bij een second opinion meestal geen aanvragende arts is, is de patiënt Uw eerste aanspreekpunt. Spreek daarom vooraf af hoe U hem of haar bereikt (zie A).

F. Dossier en geheimhouding

• Bewaar het verslag en de gegevens waarop U het baseerde in Uw eigen dossier. In Nederland is de bewaartermijn in beginsel 20 jaar (art. 7:454 BW).
• Deel met anderen, ook met de behandelaar, alleen wat nodig is en alleen met toestemming van de patiënt, tenzij er een conflict van plichten is.
• Stuur geen beelden of verslagen via Radioloog Online. Radioloog Online ontvangt nooit patiëntbeelden.

G. Aandachtspunten als U in België werkt of een Belgische patiënt beoordeelt

• Registratie: een geldig visum en RIZIV-nummer. Vermeld dat nummer in Uw verslag.
• Patiëntenrechten: de Wet patiëntenrechten (22 augustus 2002) geeft de patiënt onder meer recht op informatie en inzage.
• Dossier: de Kwaliteitswet (22 april 2019) schrijft een bewaartermijn voor van minimaal 30 en maximaal 50 jaar.
• Deontologie: de Orde der artsen is terughoudend over adviezen zonder contact met de patiënt en vindt dat de huisarts betrokken moet worden bij de beslissing na een second opinion. Neem het advies om de uitkomst met de huisarts of behandelend arts te bespreken daarom zeker op, en vraag toestemming om de huisarts in te lichten.
• Noodnummer: 112, huisartsenwachtpost 1733.
• Grensoverschrijdend: beoordeelt U als Nederlandse radioloog een Belgische patiënt (of andersom), check dan bij Uw verzekeraar of dat gedekt is en welk recht van toepassing is.

Korte checklist

• Vooraf vastgelegd: wat U wel en niet doet, wat de patiënt aanlevert, telefoonnummer, toestemming voor terugkoppeling
• Vermeld: beoordeling op afstand, zonder lichamelijk onderzoek, geen behandelend arts
• Vraagstelling zoals gesteld
• Beoordeelde beelden (modaliteit, datum, instelling), verslagen, klinische gegevens en wat ontbrak
• Beperkingen van het materiaal
• Eenduidige conclusie, met advies voor vervolg en bij twijfel nader onderzoek
• "Nieuwe informatie kan de conclusie veranderen"
• "Bespreek met uw behandelend arts; daar blijven behandeling en beslissingen"
• Niet voor spoed
• Contact over urgente bevinding en terugkoppeling vastgelegd
• BIG-/RIZIV-nummer
• Verslag in Uw eigen dossier (NL 20 jaar, BE 30–50 jaar)

Versie 22 oktober 2026. Hulpmiddel van Radioloog Online, geen juridisch advies. Vragen over Uw eigen situatie? Raadpleeg Uw beroepsaansprakelijkheidsverzekeraar of een jurist.

Zie ook: Voor radiologen · DICOM-viewers.

Radioloog Online — Voor radiologen · Disclaimers in Uw verslag · 22 oktober 2026